Zelfstandig naamwoord

Zelfstandig naamwoord

Zelfstandig naamwoord

Inhoud van deze pagina:

De lidwoorden van naamval

	De naamvallen
	Het getal
	De verkleinende en vergrotende staat

Weergave van het bepaalde en onbepaalde lidwoord

Introductie

Het zelfstandig naamwoord heeft slechts enkele voor- en achtervoegsels. Naamval, getal en grootte worden weergegeven door middel van het naamval lidwoord, een apart woord, dat het zelfstandig naamwoord omschrijft.

De lidwoorden van naamval

De lidwoorden van naamval geven de vijf naamvallen weer, het enkelvoud en meervoud en de verkleinende en vergrotende staat van het zelfstandig naamwoord.

De naamvallen

Er zijn vijf naamvallen:

De naamval van het onderwerp, deze wordt gebruikt voor het onderwerp van de zin in de bedrijvende en lijdende vorm.
De naamval van het lijdend voorwerp.
De naamval van het meewerkend voorwerp.
De bezitsnaamval. Deze naamval wordt gebruikt om werkelijk bezit aan te geven Zelfstandige naamwoorden die zijn afgeleid van werkwoorden kunnen hun voormalige onderwerp, lijdend en meewerkend voorwerp als bijvoeglijke bepalingen bij zich houden. In het Nederlands en andere Europese talen worden deze vaak weergegeven in een genitivus, of met het voorzetsel "van". In het Aulingees houden deze zelfstandige naamwoorden hun oorspronkelijke naamval. (Zie de voorbeelden)
De voorzetsel naamval, deze wordt gebruikt indien er een voorzetsel wordt toegepast. Zónder voorzetsel geeft deze naamval het voormalige onderwerp weer in de lijdende vorm, vertaling vindt dan plaats met "door".

Het getal

Het enkelvoud wordt gebruikt om nul to één hoeveelheid aan te geven.
Het meervoud wordt gebruikt voor alle andere aantallen.

De verkleinende en vergrotende staat

De verkleinende staat geeft een klein, of negatief gewaardeerd voorbeeld van een zelfstandigheid aan.
De vergrotende staat geeft een groot, of hoog gewaardeerd voorbeeld van een zelfstandigheid aan.
Welke betekenis van de verkleinende of de vergrotende staats wordt bedoeld is afhankelijk van het gebruikte woord en van het zinsverband. Wees voorzichig! Vergissingen kunnen tot zeer ongemakkelijke sociale omstandigheden leiden!

Tabel van de naamval lidwoorden

naamval	normale		verkleinende		vergrotende
1e enkelvoud	O	oo	Ot	oot	Où	ooui
2e enkelvoud	y	y	yt	yt	yù	yui
3e enkelvoud	à	au	àt	aut	àù	auui
4e enkelvoud	ò	oe	òt	oet	òù	oeui
5e enkelvoud	è	eu	èt	eut	èù	euui
1e meervoud	Os	oos	ots	oots	Oùs	oouis
2e meervoud	ys	ys	yts	yts	yùs	yuis
3e meervoud	às	aus	àts	auts	àùs	auuis
4e meervoud	òs	oes	òts	oets	òùs	oeuis
5e meervoud	ès	eus	èts	euts	èùs	euuis

Weergave van het bepaalde en onbepaalde lidwoord

Het bepaalde lidwoord wordt niet weergegeven, het zelfstandig naamwoord is in de grond bepaald.
Het onbepaalde lidwoord wordt weergegeven met het voorvoegsel e,e.

Geslacht

Gewoonlijk wordt het geslacht niet uitgedrukt. Mocht het nodig zijn dit te doen, dan kunnen hiervoor de geslachtsuitgangen van het persoonlijk voornaamwoord voor worden gebruikt.

Voorbeelden

O UpO slAnoI y elòr.	Oo uupoo slaangoie y eloer	De man slaat het kind.
O elòr no slAnoI è UpO.	Oo eloer ngoo slaangoie eu uupoo.	Het kind wordt door de man geslagen.
O è UpO y elòr slan.	Oo eu uupoo y eloer slaang.	Het slaan van het kind door de man. (Let op: eu uupoo (de man) en y eloer (het kind) worden tussen het lidwoord en het zelfstandig naamwoord geplaatst.)
Où eUpo fafoI y ecan à eelòr.è ton Ac	Ooui eüupo fafoie y echang au eëloer eu tong aach.	Een grote man geeft een boek aan een jongen in het huis.
O ecan à eeloer nO fafoI èù eUpO.è ton Ac	Oo echang au eëloer ngoo fafoie euui eüupoo eu tong aach.	Een boek wordt door een grote man aan een jongen gegeven in het huis.
O èù eUpO y ecan à eelòr è ton Ac fafu.	Oo euui Uupoo y echang oe eëloer eu tong aach fafu.	De gift van de grote man aan een jongen in het huis.
O UpO aclOoI yts ò elge pent.	Oo uupoo achlooöie yts oe elge pengt	De man houdt van zijn kleine kinderen (Let op: oe elge(zijn) wordt geplaatst tussen het lidwoord van naamval en het zelfstandig naamwoord)
Ots ò UpO pent no aclOoI è elge	Oots oe uupoo pengt ngoo achlooöie eu elge.	De kleine kinderen van de man worden door hem geliefd.
O yts ò elge pent è UpO aclOu.	Oo yts oe elge pengt eu uupoo achlooü	De liefde van de man voor zijn kleine kinderen.
Top

author@uteged.comcanatòAcIl@òtucetu.gon