Inhoud van deze pagina:

Geslacht

Aninees heeft vijf geslachten, zij zijn allen regelmatig:

Het mannelijk geslacht

Alle werkelijk mannelijk personen en dieren hebben dit geslacht.

Het vrouwelijk geslacht

Alle werkelijk vrouwelijk personen en dieren hebben dit geslacht.

Het levend geslacht

Alle levende personen en dieren hebben dit geslacht. het wordt gebruikt wanneer het geslacht onbekend is, of wanneer een groep mannen, of vrouwen wordt aangeduid.

Het onzijdig geslacht

Alle abstracties en levenloze zaken hebben dit geslacht.

Het onbekend geslacht

Dit wordt gebruikt wanneer  het onbekend is,of hetgeen bedoeld wordt levend, of levenloos is, of wanneer een groep van levende en levenloze zaken wordt aangeduid. De toepassing ervan is over het algemeen beperkt tot de onbepaalde voornaamwoorden. 

het geslacht van planten en lichaamsdelen

Planten kunnen  zowel het levend als het onzijdig geslacht hebben. Als er met nadruk een mannelijke, of vrouwelijke  plant wordt bedoeld dan kunnen het mannelijk en vrouwelijk geslacht worden gebruikt.

Lichaamsdelen kunnen ook zowel het levend als het onzijdig geslacht hebben. Bovendien kunnen lichaamsdelen van mannen  het mannelijk geslacht, lichaamsdelen van vrouwen het vrouwelijk geslacht hebben. De voortplantingsorganen hebben altijd het geslacht van hun eigenaar.

Top

Getal

Aninees heeft vijf getallen:

1. Het enkelvoud wordt gebruikt om nul tot één zaken aan te geven.
2. Het tweevoud wordt gebruikt om  meer dan één tot twee zaken aan te geven.
3. Het drievoud wordt gebruikt om  meer dan twee tot drie zaken aan te geven.
4. Het meervoud wordt gebruikt om meer dan drie zaken aan te geven.
5. Het onbekend getal wordt gebruikt om aan te geven dat het aantal  zaken ieder aantal is boven nul.

Omdat het meervoud altijd meer dan drie zaken aangeeft, suggereren onbepaalde naamwoorden in het meervoud een groter aantal dan onbepaalde naamwoorden  in het onbekende getal.

Top

Tijd en aspect

Aninees heeft vier  tijden:

1. De tegenwoordige tijd legt de nadruk op het feit, dat de handeling nú plaats vindt.
2. De verleden tijd geeft aan, dat de handeling afgelopen is op het moment dat de zin gesproken wordt. 
3. De toekomende tijd geeft aan, dat de handeling enige tijd na het spreken van de zin zal plaatsvinden.
4. De onbekend tijd geeft aan, dat de handeling in het verleden begonnen is en zal voorturen in de toekomst. Deze wordt veel gebruikt in algemene uitdrukkingen en beweringen.

De aspecten beschrijven de positie van de handeling in de tijd nog verder. Over het algemeen geven de aspecten aan hoever de handeling is verwijderd van zijn begin, of einde. De volgende tabel licht dit verder toe:

Volg de onderstreepte links naar de beschrijving van het desbetreffende aspect .

Het toekomende aspect

Dit aspect geeft aan dat de handeling plaats zal vinden in de nabije toekomst.

Het begins aspect

Dit aspect geeft aan dat de handeling begint.

Het resultaats aspect

Dit aspect geeft aan dat de handeling  zojuist begonnen is, in het bijzonder geeft het aan, dat de oorzaak van de handeling dichtbij in de tijd ligt.

Het continue aspect

Dit aspect geeft aan dat de handeling is doorgaat, zonder duidelijk te maken wanneer deze begon, of wanneer deze zal eindigen. De vertaling kan zijn met een gewone o.t.t., of met de constructie "bezig zijn te". Er is geen voorvoegsel. 

Het volhoudend aspect

Dit aspect geeft met nadruk aan dat de handeling door blijft gaan, het is een sterkere variant van het continue aspect.

Het eindigend aspect

Dit aspect geeft aan dat de handeling binnenkort zal eindigen.

Het einds aspect

Dit aspect geeft aan dat de handeling ophoudt.

Het voltooide aspect

Dit aspect geeft aan dat de handeling is voltooid, in het bijzonder geeft het aan dat het resultaat van de handeling dichtbij is in tijd.

Zoals u ziet worden het resultaats en voltooide aspect vaak samen in één zin gebruikt.

Top

Persoon

Aninees heeft vier personen:

1. De eerste persoon: dit geeft degene(n) aan, die de zin spreekt.  
2. De tweede persoon: dit geeft degene(n) aan, die wordt aangesproken.  
3. De derde persoon: dit geeft degene(n) aan, over wie gesproken wordt.  
4. De gemengde persoon: dit is een speciaal geval van de eerste persoon. Deze kan niet voorkomen in het enkelvoud. Het geeft aan dat degene(n) tegen wie wordt gesproken deel uitmaken van de handeling.  Het wordt alleen gebruikt bij het werkwoord, niet bij het zelfstandig naamwoord.

Top

Functies

De volgende tabel toont welke functies bij welke naamvallen horen. Zelfstandige naamwoorden in een eerstegraads naamval worden vóór het weekwoord of lidwoord van vorm geplaatst, zelfstandige naamwoorden in de tweede graad erachter. De functies die genoemd staan onder "onafhankelijk" hebben betrekking op de functie ten opzichte van het werkwoord van de zin. De functies genoemd onder "bijvoeglijk" hebben betrekking op de functie ten opzichte van het zelfstandig naamwoord (dat in het Aninees altijd is afgeleid van een werkwoord). Houdt er rekening mee, dat iedere functie kan worden weergegeven in een eerstegraads eerste naamval door gebruik te maken van de lidwoorden van vorm.

Klik op de functies om er een voorbeeld van te zien.

De voorzetsels hebben een zelfstandig naamwoord in de tweede naamval bij zich wanneer zij beweging uitdrukken, anders hebben een zelfstandig naamwoord in de derde naamval bij zich. Er is geen onderscheid tussen de eerste en de tweede graad wanneer voorzetsels worden gebruikt.

Het voornaamwoord g, g wordt achter het bijvoeglijk gebruikte zelfstandig naamwoord geplaatst wanneer dit een andere graad heeft dan het zelfstandig naamwoord waar het bij hoort. G stemt  in naamval en getal overeen met dit laatste zelfstandig naamwoord.

Voorbeelden: